Que garda o Cornide?

17 resultados

• O Instituto Cornide, pioneiro na reivindicación da obra de Marcial do Adalid

  

  En 1966, a través dun artigo de Rodrigo A. de Santiago, publicado noºn . 2 da revista que edita o Instituto «José Cornide» de Estudos Coruñeses, este músico e compositor vasco, pero asentado en Coruña durante décadas, reivindicaba a figura de e Marcial del Adalid animaba a que se divulgase a través de actos en colaboración con diversas institucións existentes na época. Centraba a súa atención, neste caso concreto, en analizar e valorar a obra de Adalid para piano, destacando a súa valiosa achega á música no panorama español do romanticismo tardío.

  E continuando nesta liña de posta en valor e divulgación da obra de quen foi un dos máis destacados compositores galegos do sivlo XIX, este ano 2026, conmemorando o 200 aniversario do nacemento do compositor coruñes Marcial do Adalid, o Instituto «José Cornide» vén de organizar un concerto no que se interpretaron varios dos seus motetes con órgano e masa coral. Cumprimos así, dalgunha maneira, co desexo formulado hai 60 anos por Rodrigo A. de Santiago, un dos primeiros membros numerarios deste Instituto, a través da interpretación dunha parte da obra deste insigne compositor coruñés.

• Domingo Quiroga Ríos e Industrias Pesqueiras

  

  Dentro do vasto legado documental de Domingo Quiroga Ríos, destaca polo seu valor histórico e técnico a colección «Industrias Pesqueiras». Como subscritor histórico desta publicación -líder en España- e colaborador habitual, Quiroga non só preservou os seus exemplares, senón que deixou neles a súa propia pegada a través de numerosos estudos e informes especializados. Este arquivo converteuse, por tanto, nunha fonte imprescindible para comprender a evolución do sector pesqueiro.

  Fundada en Vigo en 1927 por iniciativa da Asociación Xeral de Industrias Pesqueiras e a proposta do seu presidente, José Barreiras Massó, a revista naceu co obxectivo de ser un referente técnico e o órgano oficial da Asociación. Baixo a dirección de Fernando de Miguel Rodríguez, os seus primeiros números contaron con ilustracións de artistas da talla de Castelao e Maside. Grazas á súa calidade, a publicación mantívose ata a actualidade, consolidándose como unha consulta esencial para os estudiosos da historia da pesca en Galicia.

• O reflexo da primavera: os narcisos de Seoane

  

  Os narcisos son as plantas que vemos florecer nos bosques e prados húmidos entre os meses de marzo e abril. As súas fermosas flores anuncian a promesa da primavera e a tregua do tempo, algo especialmente desexado neste 2026, no que as choivas e os ventos foron continuados.

  O xénero Narcissus está formado por plantas bulbosas perennes da familia Amarylidaceae. A súa beleza fixo que, desde tempos moi antigos, foses cultivadas e apreciadas como plantas ornamentais.

  O nome procede do grego narkissos, en alusión ás propiedades narcóticas que se lle atribuían á planta. Pola súa forma e polo seu simbolismo, tamén se relaciona co coñecido mito de Narciso, o mozo da mitoloxía grega que quedou fascinado coa súa spropia imaxe reflectida na auga.

  O naturalista galego Víctor López Seoane demostrou un gran interese por estas plantas. Ao longo da súa vida xuntou, coleccionou e intercambiou diferentes especies, aínda que finalmente non chegou a publicar un traballo específico sobre o tema. Por iso, entre os seus documentos consérvanse numerosas notas e debuxos dedicados aos narcisos, aguno dos cales presentamos agora como unha pequena contribución á divulgación da súa obra científica.

• Una dedicatoria de Ernst Haeckel, el campeón del darwinismo en Europa

  

  Na biblioteca científica de Seoane, custodiada no Instituto «José Cornide» de Estudos Coruñeses, figura o folleto do sobranceiro científico alemán de Ernst Haeckel (Postdam, 1834-Jena, 1919) que leva por título Die Perigenesis der Plastidule oder die Wellenzengung der Lebenstheilchen (A perixénese dos plastídulos ou a formación de ondas das partículas vitais), editada en Berlín  en 1876 por Georg Reimer. A «perixénese dos plastídulos» foi unha teoría da herdanza que postulaba que os «plastidulos» (moléculas do protoplasma celular) transmiten a información xenética. 

  O folleto leva a seguinte dedicatoria:

  Herr

  Victor Lopez Seoane

  (La Corogne, Espagne)

  hochachtungsvoll (saúdao atentamente)

  Ernst Haeckel

  Probablemente era a resposta a unha carta que Víctor López Seoane remitiu ao seu colega o 20 de maio de 1877, coa que lle enviaba un exemplar dunha publicación súa, a Reseña de la Historia Natural de Galicia, sinalando que era  como «tributo de profundo respecto a un sabio  que admiro con entusiasmo».

  Documentos:

  Artículo sobre la conexión VLS - EH (275 KB)

• A carta que Charles Darwin enviou a Vítor López Seoane

  

  O 19 de decembro de 1881 Seoane enviou unha carta en francés ao célebre científico inglés Charles Darwin. O galego identificábase coa revolucionaria teoría do ilustre colega e realizaba a este un par de consultas relacionadas co seu labor científico. A contestación de Darwin foi inmediata, o  27 de decembro dese mesmo ano respondeulle cunha carta, un valioso documento que custodia o Instituto «José Cornide» de Estudios Coruñeses.

  Cómpre subliñar que esa carta é a única dirixida polo naturalista inglés a un colega español tratando de cuestións científicas. A segunda circunstancia extraordinaria do escrito ten que ver con que Darwin estaba no período final da súa vida ―morrería o 19 abril do seguinte ano― polo que a posibilidade de recibir unha carta del estaba a ser ben reducida.

  O científico inglés, no seu escrito, deu resposta ás preguntas de Vítor López Seoane sobre o desenvolvemento embriolóxico e «a maneira de facer as especies».