O Padroado de Protección á Muller, institución creada en 1941 durante a ditadura franquista, segue sendo obxecto de investigación e denuncia grazas ao traballo de especialistas como a investigadora e escritora coruñesa Belén López Cillero, unha das principais voces na recuperación da memoria das mulleres que sufriron este sistema represivo.

O Padroado, dependente do Ministerio de Xustiza e estreitamente vinculado á Igrexa, foi concibido oficialmente como un organismo de "protección" e "reeducación" de mulleres novas. Con todo, as investigacións recentes evidenciaron que funcionou como unha rede estruturada de control social que castigaba calquera comportamento que se afastase da moral oficial do franquismo. Neste contexto, o traballo de López Cillero resultou clave para iluminar unha realidade silenciada durante décadas. A través da recompilación de expedientes, arquivos e testemuñas, a investigadora documentou o funcionamento dun sistema que afectou a decenas de miles de mulleres en toda España.

A súa investigación describe unha estrutura institucional organizada de maneira xerárquica dende o Estado, con centros xestionados en gran medida por ordes relixiosas, nos que as internas eran sometidas a unha disciplina estrita, traballos forzados e castigos físicos e psicolóxicos. Ademais, López Cillero reuniu testemuñas de superviventes que relatan experiencias de internamento por motivos como "a rebeldía", manter relacións fóra do matrimonio ou simplemente non axustarse ao modelo de muller imposto polo réxime. En moitos casos, os ingresos producíanse sen garantías xudiciais e coa colaboración de familias ou autoridades locais.

A autora plasmou estes achados en diversas publicacións, entre elas o seu estudo sobre o Padroado e a súa rede na Coruña, onde documenta centros como os das Adoratrices, María Inmaculada ou as Oblatas, activos durante décadas.

O seu labor non se limita ao ámbito académico. López Cillero colabora activamente en xornadas, actos de memoria histórica e encontros con vítimas, contribuíndo a visibilizar as súas historias e reivindicacións. Nestes espazos, sobreviventes denunciaron publicamente humillacións, malos tratos e a vulneración sistemática de dereitos fundamentais sufrida nestes centros.

O Padroado de Protección á Muller foi disolto en 1985, pero o seu legado continúa a ser obxecto de debate e revisión histórica. Na actualidade, o traballo de investigadoras como Belén López Cillero está a ser fundamental para avanzar no recoñecemento institucional, na reparación das vítimas e na incorporación desta realidade á memoria colectiva. A recuperación destas historias, durante moito tempo ocultas, constitúe un paso esencial para comprender o alcance da represión de xénero durante o franquismo e garantir que estes feitos non caian no esquecemento.